Znaleziono 0 artykułów
28.12.2021

W swoim żywiole: Znaki zodiaku i teoria czterech elementów

Rak (Il. Tomasz Opaliński)

Ogień, ziemia, powietrze, woda. Znaki zodiaku przyporządkowane są czterem żywiołom. Od wieków uznaje się, że wpływają one na cechy osobowości osób spod poszczególnych znaków.

Jeżeli mieliście do czynienia z nagłym wybuchem złości Barana, pewnie zapamiętacie to do końca życia. To znak o iście śródziemnomorskim temperamencie – łatwo się zapala, w dodatku ma krótki lont. Po chwili jednak zachowuje się tak, jak gdyby nigdy nic. Pogodny i pełen werwy, rzuca się w wir kolejnych przedsięwzięć, którymi zresztą pewnie dość szybko się znudzi. Za taki stan rzeczy odpowiada przypisany Baranowi żywioł ognia. Nie możesz się dogadać z Bykiem, ponieważ z uporem maniaka, mimo setek przekonujących argumentów, trwa przy swoim stanowisku, jakby zarył w ziemię czterema kopytami? To właśnie żywioł ziemi odpowiada za byczy upór. Powietrze sprawia, że nie możesz nadążyć za tokiem myślenia Wodnika, który zdaje się w końcu wymyślił, jak zbawić świat, a Bliźnięta zaskakują cię liczbą przedsięwzięć, w których biorą udział, oraz tym, że obgadały cię na boku. I oczywiście nigdy, przenigdy nie dowiesz się, co naprawdę myślą i czują Ryby – ich dusza jest jak wodna otchłań oceanu.

Lew (Il. Tomasz Opaliński)

Teoria czterech elementów

Teoria żywiołów jest starożytną koncepcją przyrodniczą powiązaną z teorią humoralną, określającą temperament człowieka. Presokratejscy greccy filozofowie w VI i V w. p.n.e. przy użyciu koncepcji wskazującej na żywioł wody, ognia, ziemi i powietrza próbowali tłumaczyć sposób funkcjonowania wszechświata, odchodząc od rozumienia go poprzez religijne wierzenia. Jońscy filozofowie przyrody poszukiwali arché – pierwotnej zasady rzeczywistości: u Anaksymandra był to apeiron, czyli bezkres, u Heraklita woda, Tales z Miletu upatrywał jej w ogniu, natomiast Anaksymenes – w powietrzu. Ta przedklasyczna tendencja filozoficzna akcentowała materialność oraz jedność rzeczywistości. Żywioły, jako zasady o pewnych konkretnych cechach, wchodzić miały ze sobą w różnego typu relacje, w wyniku których tworzą się materialne byty. Przewaga danego elementu decydowała o ostatecznym charakterze takiego bytu.

Ponieważ koncepcja miała charakter holistyczny, cechy niesione przez dany żywioł przypisywano różnym aspektom rzeczywistości – z teorią żywiołów powiązana jest starożytna patologia humoralna, znajdująca najpełniejszy wyraz w opracowaniach rzymskiego medyka Galena z II i III w. n.e. Mówiła ona o występowaniu w ciele człowieka czterech humorów, czyli rodzajów fizjologicznych cieczy: krwi, flegmy, żółci i czarnej żółci. Dominacja jednej z nich odpowiadała za temperament danej osoby: sangwiniczny, flegmatyczny, choleryczny i melancholiczny. Są one również skojarzone z żywiołami, co uwidacznia się, gdy spojrzymy na przypisywane im cechy. Teorie żywiołów i humoralna zaczęły być traktowane jako uzupełniające się w wiekach średnich, przenikały się również z astrologią i alchemią. W ten sposób powiązano ideę makrokosmosu i mikrokosmosu, a poszczególne części ciała przypisano kolejnym znakom zodiaku.

W tak skonstruowanym układzie przecinających się mikro- i makrowłaściwości żywioł ognia powiązany jest z temperamentem cholerycznym, latem, suchością i planetą Mars, a ziemi – z temperamentem melancholicznym, jesienią, zimnem i Saturnem. Powietrze związane jest z sangwinicznością, ciepłem, wiosną i Jowiszem, wreszcie wodzie odpowiada flegmatyczność, wilgoć, zima i Księżyc.

Panna (Il. Tomasz Opaliński)

Żywioły a znaki zodiaku

Z odpowiedzialnym za przypływy i odpływy Księżycem szczególnie powiązany jest związany z żywiołem wody Rak. Stąd też przypisywana mu zmienność – wychodzenie na przód, a następnie zwrot na wcześniejsze pozycje. Z kolei wodne Skorpiony, na zewnątrz pełne rezerwy, mylnie uznawane za wyrachowane, przeżywają wszystko niezwykle intensywnie.

Żywioł ognia odpowiada oczywiście za skrajnie odmienne skłonności – w znakach ognistych objawia się w różnych stadiach – w Baranie widzimy moment iskrzenia, dokładnie ten, w którym uwalnia się niesamowita energia. Lew to dostojność jednostajnego, opromieniającego złotą poświatą płomienia, królewskie Słońce, przed którego blaskiem musimy czasami zasłonić oczy. Z kolei dynamiczna, niezagrzewająca długo miejsca natura Strzelca odpowiada niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się ognia. Ta budząca jednocześnie ekscytację i przerażenie właściwość w charakterystyce znaku odpowiadałaby też za umiejętność porwania w wir przygód, zarażania pomysłami, otwartość horyzontów umysłowych i nieznany innym znakom polot i skalę działania.

Znakom powietrznym przypisuje się zafrapowanie sprawami intelektu oraz idealizm. W przypadku powietrznej Wagi, której planetą opiekuńczą jest Wenus, tendencja do spraw wysokich krzyżuje się w intrygujący sposób z zamiłowaniem do wysublimowanych przyjemności. Stąd też wyrafinowany gust osób urodzonych w tym znaku.

Wreszcie znaki ziemskie – poza Bykiem to Panna i Koziorożec – oprócz niezwykłej konsekwencji uwielbiają wręcz pracę i jej wymierne efekty w postaci dobrobytu. Gdy Byk jest wielkim fanem doczesnych przyjemności: od wyśmienitego jedzenia po kontynentalne łóżka, Panna znajduje swoistą rozkosz w panowaniu nad budżetem i ogólnym utrzymywaniem ładu. A Koziorożec? Nie ma dla niego rzeczy nie do osiągnięcia, mierzy wysoko i zawsze udaje mu się zdobyć szczyt. W końcu górskie szczyty też wyrastają z ziemi.

Strzelec (Il. Tomasz Opaliński)

Żywioły są również motywem przewodnim sesji w grudniowym wydaniu „Vogue Polska”. Więcej inspiracji znajdziecie w magazynie. Do kupienia w salonach prasowych i online.

(Fot. Ina Lekiewicz)

 

Ewa Opalka
Proszę czekać..
Zamknij
Vogue Polska
Drogi Czytelniku,

Żeby móc dalej dostarczać Ci materiały redakcyjne wysokiej jakości i zgodne z Twoimi zainteresowaniami, potrzebujemy zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Jednocześnie zapewniamy, że dbamy o Twoją prywatność i bezpieczeństwo, nie zwiększając w żaden sposób naszych uprawnień. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

Pliki cookie

Strona vogue.pl korzysta z plików tzw. cookie, w celu dostosowania jej funkcjonalności do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.

Wyrażam zgodę