Znaleziono 0 artykułów
21.07.2020

Lee Miller: Fotografka z drzazgą w sercu

Lee Miller w sukni Jeanne Lanvin na łamach „Vogue’a” w 1931 roku (Fot. George Hoyningen-Huene/Condé Nast via Getty Images)

Zgwałcona jako dziecko, przez całe życie zmagała się z depresją i stanami lękowymi. Mimo to zrobiła zawrotną karierę jako modelka, by następnie poświęcić się swojej największej pasji – fotografii. Bohaterami jej zdjęć byli zarówno wielcy tego świata, Pablo Picasso i Salvador Dalí, jak i bezimienne ofiary wojny. Uważna i wrażliwa na ludzkie cierpienie, dziś uznawana za jedną najciekawszych fotografek XX wieku. W 43. rocznicę śmierci artystki przypominamy jej niezwykłą historię.

W wieku 20 lat po raz pierwszy wystąpiła na okładce „Vogue’a”. Jej subtelna, ale nieoczywista uroda szybko zapewniła jej status supermodelki. Ona jednak widziała siebie raczej za obiektywem niż przed nim, dlatego zrezygnowała z kariery, by poświęcić się swojej największej pasji. Fotografowała najważniejsze postaci swoich czasów – Pabla Picassa, Salvadora Dalego z Galą i Jeana Cocteau. Po wybuchu II wojny światowej zatrudniła się jako korespondentka wojenna brytyjskiego „Vogue’a” i ruszyła na front. Dokumentowała okrucieństwa wojny – od zmasakrowanych twarzy weteranów po ruiny zbombardowanego Londynu. Choć pod koniec życia gwiazda Lee Miller przygasła, dziś jej twórczość i historia są odkrywane na nowo.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

A post shared by Lee Miller Archives (@leemillerarchives) on

Urodzona jako Elisabeth Miller – jedyna córka europejskich imigrantów szukających lepszego losu w Ameryce – dorastała w Nowym Jorku. Fotografia była obecna w jej życiu od dziecka. Ojciec Elisabeth, Theodore, był prawdziwym pasjonatem i w każdej wolnej chwili dokumentował życie rodziny. Mała Lee często pozowała ojcu, chętnie się przebierając i wcielając w najróżniejsze postacie. Od ojca nauczyła się podstaw fotografii, a w końcu sama sięgnęła po aparat.

Mimo niezwykłej urody i charyzmy Lee rzadko się uśmiechała. Gdy miała siedem lat, została zgwałcona przez przyjaciela rodziny. Przez pewien czas komunikowała się jedynie półsłówkami. Gdy wróciła do szkoły, nie była w stanie nadrobić zaległości. Zmagając się z traumą, sprawiała coraz większe problemy, kilkukrotnie wyrzucano ją ze szkoły. Do końca życia nosiła w sobie to doświadczenie.

Lee Miller w apartamencie Condé Nasta, „Vogue”, 1928 rok (Fot. Edward Steichen/Condé Nast via Getty Images)

Gdy zdała maturę, postanowiła odciąć się od przeszłości i wyjechała do Paryża. Studiowała tam scenografię i kostiumografię, a przyszłość początkowo wiązała z teatrem. Potem wróciła jednak do Nowego Jorku, gdzie rozpoczęła studia z zakresu rysunku i malarstwa. Pewnego dnia, spiesząc się na zajęcia, zamyślona prawie wpadła pod samochód. Tragedii zapobiegł Condé Nast, wydawca „Vogue’a”. Oczarowany urodą dziewczyny przedstawił ją redaktor naczelnej magazynu, Ednie Woolman Chase.

Dla Chase młodziutka Lee była uosobieniem nowego pokolenia kobiet – elegancka, niezależna i piękna. Delikatne rysy, blond loki i smutny wzrok zapewniły Lee pierwszą okładkę „Vogue’a” w wieku zaledwie 20 lat. Przez kilka kolejnych sezonów pojawiała się na łamach wszystkich najważniejszych magazynów. Szybko jednak zrozumiała, że jej miejsce jest po drugiej stronie obiektywu. Zrezygnowała ze stale napływających zleceń i wróciła do Paryża, by doskonalić się w sztuce fotografii.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Lee Miller & Picasso exhibition @Farleyshg opens 16th July. . . It is probable that Lee Miller first met Picasso whilst working with Man Ray in Paris from 1929 to 1932. Man Ray was close to Picasso and so an encounter would have been likely, but the first solid evidence we have of their meeting is from 1937. . . Lee Miller visited Paris from her home in Cairo in June 1937. At a Surrealist fancy dress ball she re-made her friendship with Man Ray whom she had left five years earlier and met Roland Penrose for the first time. She travelled to Cornwall with Penrose and then to Mougins, on the Côte d’Azur for a gathering of the Surrealists. . . Picasso was immediately attracted to Miller and painted her six times, a l’Arlesienne. In return Miller photographed Picasso, beginning a series she continued for more than thirty years and which grew to a collection of over a thousand images. . . The exhibition is one of our international touring exhibitions and was originally curated by Antony Penrose with the Lee Miller Archives it received 5 star reviews in its first showing at the Scottish National Portrait Gallery in 2015. . . This Special exhibition at Farleys contains a selection of 65 photographs from the exhibition which explorie the friendship of Lee Miller and Picasso. . . Advance booking essential. To book go to tickets page in @Farleyshg website (link if its bio). . . . . . . Image: Pablo Picasso with sun visor, Mougins, France 1937 by Lee Miller © Lee Miller Archives, England 2020. All rights reserved. www.leemiller.co.uk . . . . . . #pablopicasso #picasso #leemiller #leemillerarchives #blackandwhitephotography #blackandwhite #noiretblanc #noiretblancphotographe #photographer #fotoblancoynegro #fotografo #fotographie #fotographia #1930s #artist #mougins #france #portrait #portraitphotography #womanartist #surrealistartist #sunvisor

A post shared by Lee Miller Archives (@leemillerarchives) on

Zmierzając do Europy, Lee miała jasny cel – chciała się uczyć od swojego idola, wynalazcy i surrealisty Mana Raya. Wiedząc, że Ray wykłada na jednym z paryskich uniwersytetów, postanowiła poprosić, by nauczył ją wszystkiego, co wie. Podobno wkroczyła na jego zajęcia, mówiąc: „Lee Miller. Jestem pana nową studentką”. Próbował ją zbyć, ale na próżno. Niedługo później pracowali razem, a potem romansowali. On nazywał ją swoją muzą, ona jego – mistrzem. Rozstali się na chwilę przed wojną, ale do śmierci pozostali bliskimi przyjaciółmi. Zawsze mogli na siebie liczyć.

Lee Miller i Man Ray (Fot. Getty Images)

W Paryżu otworzyła studio fotograficzne, w którym realizowała zarówno zlecenia komercyjne, jak i rozwijała własną twórczość. Z tego czasu pochodzą jej surrealistyczne portrety i autoportrety. Starannie pozowane, teatralne i hipnotyzujące prace doceniali krytycy i artyści. Życie dzieliła między Paryż, Nowy Jork i Kair, dokąd przeprowadziła się po ślubie z egipskim przedsiębiorcą Azizem Eloui Beyem. Gdy małżeństwo się rozpadło, wyjechała do Londynu. Tam zastała ją II wojna światowa.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

A Lightbulb Moment! . . We are all looking for lightbulb moments when shopping at this time of year. This image encapsulates that idea or perhaps the image is reminiscent of a Christmas tree bauble. Lee Miller is well known for her fashion photography but this photograph incorporates her Surrealist eye that was ever present throughout her life. . . . Image: Model with lightbulb, London, England c1943 by Lee Miller © Lee Miller Archives, England 2019 All rights reserved www.leemiller.co.uk . . . #leemiller #leemillerarchives #fashion #farleyshouseandgallery #sussex #Vogue #surrealism #Surrealist #art #artists #negroyblanco #noiretblanc #noiretblancphotographie #blackandwhitephotography

A post shared by Lee Miller Archives (@leemillerarchives) on

Rodzina i przyjaciele namawiali, by Lee wróciła do Stanów. Została jednak w Anglii. Zatrudniła się jako korespondentka brytyjskiego „Vogue’a” i przez kolejne lata dokumentowała takie wydarzenia, jak naloty bombowe na Londyn, wyzwolenie Paryża i obozu koncentracyjnego w Dachau. Fotografowała okaleczonych weteranów wojennych, przemęczony personel medyczny i dzieci w przepełnionych sierocińcach. W tym czasie współpracowała z Davidem E. Schermanem z magazynu „Life”. Razem uwieczniali również świat po wojnie. Do historii przeszło zdjęcie Miller siedzącej w wannie w jednym z tajnych apartamentów Adolfa Hitlera.

Doświadczenia wojenne i osobiste traumy nie pozostały bez wpływu. Po wojnie Lee zmagała się z depresją i zespołem stresu pourazowego. Wpadła w alkoholizm, porzuciła fotografię. By uciec przed demonami, kupiła posiadłość Farley Farm w Sussex. Niedługo później urodziła syna, Antony’ego Penrose’a. Dom Lee stał się artystycznym centrum, które regularnie odwiedzali jej przyjaciele – Picasso, Dalí i Ray, a także rzeźbiarz Henry Moore, malarki Eileen Agar i Dorothea Tanning oraz malarz Max Ernst. Miller przygotowywała dla nich wystawne uczty, podobno specjalizowała się w historycznych potrawach. Do końca życia niechętnie sięgała już po aparat. Zmarła na raka w 1977 roku w wieku 70 lat.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

A post shared by Lee Miller Archives (@leemillerarchives) on

Postać Lee Miller nie przestaje fascynować. Jej historia doczekała się licznych biografii, w tym najsłynniejszej – autorstwa jej syna – która niedługo zostanie przeniesiona na ekran. Główną rolę zagra Kate Winslet. Sylwetka Miller inspiruje również projektantów. Alexander McQueen, Frida Giannini, Ann Demeulemeester i wielu innych czerpało z życia i twórczości artystki. Prace Miller są dziś prezentowane w najważniejszych muzeach na świecie – od nowojorskiego MoMA po londyńskie Tate Modern. Mark Haworth-Booth, kurator wystawy „The Art of Lee Miller”, powiedział: – Jej fotografie szokują, zmuszają widzów do wyjścia ze strefy komfortu, do współodczuwania. Zawierają całe spektrum emocji – od lęku po fascynację. Choć Lee Miller przez całe życie nosiła w sercu drzazgę, do końca walczyła, a jej bronią był aparat.

Julia Właszczuk
Proszę czekać..
Zamknij
Vogue Polska
Drogi Czytelniku,

Żeby móc dalej dostarczać Ci materiały redakcyjne wysokiej jakości i zgodne z Twoimi zainteresowaniami, potrzebujemy zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Jednocześnie zapewniamy, że dbamy o Twoją prywatność i bezpieczeństwo, nie zwiększając w żaden sposób naszych uprawnień. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

Pliki cookie

Strona vogue.pl korzysta z plików tzw. cookie, w celu dostosowania jej funkcjonalności do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.

Wyrażam zgodę