Znaleziono 0 artykułów
02.09.2019

Pedro Almodóvar: Moda w roli głównej

Kadr z filmu "Wysokie obcasy" (Fot. East News)

Zdobywca tegorocznego weneckiego Złotego Lwa za całokształt twórczości ubiera swoje bohaterki modnie, a kostiumom nadaje głębokie i symboliczne znaczenia. W hierarchii reżyserskich rekwizytów ubrania są u niego na przedzie, dopiero po nich znalazło się miejsce dla wystroju wnętrz, architektury i dzieła sztuki.

Zdobywca Oskara, Złotych Palm, Złotych Lwów i Cezarów obsadził modę w wyjątkowej roli i rozkochał w sobie jej projektantów. Almodóvar regularnie zajmuje honorowe miejsca na pokazach. U Jean-Paula Gaultiera siedział obok Catherine Deneuve, a u Armaniego był sąsiadem Sophii Loren. Reżyser był też twarzą kampanii Missoni wiosna-lato 2012. Na zdjęciach Juergena Tellera widać również Rossy de Palmę i Blankę Suárez, aktorkę z „Przelotnych kochanków” i „Skóry, w której żyję”. Sesja i kolekcja Missoni inspirowane były kulturą Hiszpanii, a Almodóvar jest przecież jej symbolem. W 2017 roku reżyser wystąpił także w reklamie Prady.

Kadr z filmu Wysokie obcasy (Fot. EL DESEO S.A / AlbumEAST NEWS)

Pedro, Palomo i Palma

Pedro pojawił się też na madryckim pokazie Palomo Spain. Kreator rewolucjonizuje męską modę, czerpiąc inspiracje z hiszpańskiej kultury, ze zbiorów tamtejszych muzeów, ale też z lokalnych obrządków katolickich. Projektanta fascynują andaluzyjskie procesje skupione wokół męki pańskiej. Ikonografia i zwyczaje religijne wpływają też na Almodóvara. Ściany mieszkań, które widać w jego filmach, udekorowane są zdjęciami gwiazd kina i roznegliżowanych modelek. Obok nich wiszą wizerunki Matki Boskiej i stoją figurki ukrzyżowanego Chrystusa. Pablo, aktor porno i gwałciciel z „Kiki”, bierze udział w procesji biczowników, a bohaterkami „Pośród ciemności” są zakonnice. „Złe wychowanie” to film o dzieciach molestowanych przez księży. Almodóvar obrazuje katolickie okrucieństwo, perwersje, piękno i erotyzm. Emfatyczne religijne gesty zestawia z manierycznością aktorek, diw, matek, kochanek czy drag queen.

Kadr z filmu "Złe wychowanie" (Fot. EL DESEO S.A / AlbumEAST NEWS)

Jedną z modelek Palomo Spain była Rossy de Palma – gwiazda „Przerwanych objęć”, „Zwiąż mnie”, „Kobiet na skraju załamania nerwowego” i „Prawa pożądania”. Aktorka chodziła także po wybiegach Jean-Paula Gaultiera, Givenchy, Manisha Arory i Muglera. W „Kice” grała roznamiętnioną lesbijkę. – Faceci nie mają monopolu na wąsy – mówi grana przez nią wąsata służąca. Juana marzy, by zostać strażniczką w więzieniu dla kobiet. Almodóvar kreśli swoje postaci grubą kreską. Stereotypy, często bardzo niepoprawne politycznie, są dla niego materiałem do tworzenia sztuki. 

Punkowo-popowy misz masz

Pedro Almodóvara i Palomo Spain łączy też la movida madrileña, które projektant wymienia pośród swoich najważniejszych źródeł inspiracji. Kontrkulturowe zjawisko powstało na początku lat 70., a wybuchło po śmierci generała Franco. Dyktator umarł w 1975 roku, gdy Pedro miał 26 lat. Hiszpania odradzała się po krwawych rządach nacjonalistycznego tyrana. W Madrycie powstawała wówczas nowa sztuka. Łączyła elementy punku, glamu, synthpopu, pop-artu. U podstaw ruchu leżała wolność, która dotyczyła nie tylko sztuki, ale przede wszystkim stylu życia, seksu czy płci. Ważnymi twórcami i twórczyniami la movida madrileña były osoby LGBTQ+. Zjawisko rozwijało się w opozycji do katolicko-nacjonalistycznego frankizmu.

Kadr z filmu "Pepi, Luci, Bom i inne dziewczyny z dzielnicy" (Fot. Materiały prasowe)

Almodóvar jest tego ruchu najbardziej znanym przedstawicielem. Modę la movida madrileña zobaczyć można chociażby w filmie „Pepi, Luci, Bom i inne dziewczyny z dzielnicy” z 1980 roku. Aktorki noszą w nim pieszczochy, obroże, natapirowane włosy, sztuczną biżuterię, bluzki w panterkę i zebrę, stroje ozdobione cekinami, pasiaste podkolanówki, kolorowe legginsy i op-artowskie sukienki. Skarpetki łączą z butami na obcasie. Faceci noszą za to klipsy, pierzaste wachlarze, różowe trójkąty, gejowskie wąsy oraz makijaże, pasiaste spodnie i kuse koszulki. W modzie la movida panuje kontrkulturowy, punkowo-popowy misz masz. Kostiumografką filmu była Manuela Camacho.

Rossy de Palma, Debi Mazar i Pedro Almodovar na pokazie Palomo Spain (Fot. Oscar Gonzalez / WENN.com/agefotostock/East News)

Gorset od Gaultiera

Kluczową rolę w twórczości Almodóvara odgrywają projekty Jean-Paula Gaultiera. Francuski kreator stworzył jeden z najciekawszych kostiumów w historii kina – krwawą suknię Andrei Caracortady (Andrei Blizny). Dziennikarka, bohaterka „Kiki” (1993 rok), nosi ją na planie programu „Potworności dnia”. Na ekranie opowiada o kobiecie, która dokonała samospalenia w banku, bo nie udzielono jej kredytu, a także o aktorze porno, który siedzi w więzieniu za sianie zgorszenia. Występuje w ciemnej, powłóczystej, wąskiej sukni z dziurami po wybuchu, z których wystają zakrwawione piersi – to najprawdopodobniej one doprowadziły suknię do eksplozji. Biust (kobiecość?) wymknął się ubraniowej kontroli, a ofiarą zamachu terrorystycznego stała się pruderia. Suknia to strój, w którym Blizna występuje w studiu. Po ulicach jeździ na motorze w zgniłozielonej futurystycznej kurtce i kasku z przyczepioną doń kamerą. W miejscu piersi znajdują się dwa zakratowane reflektory, których reporterka używa podczas przesłuchania, a właściwie wywiadu z seryjnym mordercą. Tytułowa Kika jest z kolei wizażystką, która za pomocą makijażu wskrzesza Ramona, jednego z głównych bohaterów filmu. Almodóvarowska czarodziejka przybywa do zmarłego w oranżowym bouclé. Kostiumografem „Kiki” był José María de Cossío. Na planie pojawiło się też sporo ubrań Gianniego Versace.

Kadr z filmu "Kika" (Fot. East News)

Sukienka z dziurami na piersiach to echa słynnego gorsetu zbroi ze stożkowatymi nakładkami na piersi, który Jean-Paul Gaultier zaprojektował dla Madonny z okazji głośnej trasy koncertowej „Blond Ambition” (1990 rok). Projekt Gaultiera wrócił w 2011 roku w thrillerze „Skóra, w której żyję”. Za kostiumy odpowiadał nominowany do Oscara Paco Delgado. W „Skórze...” gorset ewoluował, stał się cielistym i przylegającym do ciała kombinezonem. Design kostiumu tworzą delikatne szwy i ostro zakończone miseczki na piersi. Kombinezon jest strojem, z którego wyłania się płeć biologiczna. Okrutny chirurg przekształca ciało mężczyzny w ciało kobiety. Zaczyna od wygłodzenia Vicente, potem go goli, kastruje i formuje mu waginę. Następnie tworzy resztę kobiecego ciała i ubiera ofiarę w kombinezon. Później daje jej kosmetyki Chanel i podręcznik ich stosowania. Mężczyzna zostaje uwięziony w ciele Very Cruz, lecz pozostaje Vicente.

Kadr z filmu "Wysokie obcasy" Fot. East News)

Chanel, Chanel, Chanel

W „Przerwanych objęciach” (2009 rok) gwiazdą jest Chanel, a konkretnie: wąska, czarna suknia wieczorowa z grubymi, złotymi łańcuchami, które nie tyle uzupełniają ubranie, ile, wraz z wystawnym naszyjnikiem, broszami i klipsami, tworzą okazałą, luksusową zbroję. Precjoza i łańcuchy wyglądają jak ubiór egipskiej królowej i miłośniczki sadomasochistycznych gier. Sukienka pochodzi z kolekcji haute couture wiosna-lato 1992 i stanowi kwintesencję luksusowej mody z lat 90. W „Przerwanych objęciach” jest symbolem przemiany bohaterki, która z byłej sekretarki i eksluzywnej prostytutki przeistacza się w gwiazdę kina. W kolejnych scenach Lena (Penélope Cruz) ucharakteryzowana jest na Marilyn Monroe i Audrey Hepburn. Kostiumografką filmu była Sonia Grande.

Kadr z filmu "Zerwane objęcia" (Fot. EL DESEO SA/UNIVERSAL INTERNATIONAL PICTURES (UI) / Album/EAST NEWS)

Chanel zdominowało też dramat kryminalny „Wysokie obcasy” z 1991 roku (kostiumy: José María de Cossío). W pierwszej scenie widzimy główną bohaterkę, która siedzi na lotnisku, ubrana od stóp do głów w Chanel. Potem następuje zbliżenie na wielkie czerwone okulary z przytwierdzonym doń złotym logo firmy. Rebeca nosi także biały chanelowski kostium, wielkie perły i ikoniczną pikowaną torebkę – model 2.55. Czeka na na matkę, Becky del Páramo, divę hiszpańskiej piosenki, która odbiera kufry Louis Vuitton. „Wysokie obcasy” to film-pokaz mody, nawet gdy jego akcja toczy się w więzieniu. W zakładzie karnym Rebeca nosi okulary Chanel z czarnymi oprawkami, a jej koleżanki tańczą na spacerniaku w modnych legginsach i seksownych szortach (echa stylu la movida madrileña). W więzieniu jest jak na planie wideoklipu Madonny albo Blondie. Moda zaburza realizm fabuły. W „Wysokich obcasach” kreacje nieustannie się zmieniają, a każda z nich jest wyrazem tendencji panujących w modzie z przełomu lat 80 i 90. Swoistym ukoronowaniem kinowego fashion show są występy drag queen, która odgrywa del Páramo. Nie wiadomo, kto jest bardziej manieryczny, bardziej surrealistyczny – aktor grający mężczyznę grającego kobietę, czy aktorka gająca znaną piosenkarkę. Almodóvar teatralizuje płeć na wielu poziomach, a robi to często za pomocą mody.

But – symbol śmierci

Tytułowe wysokie obcasy są symbolem matki-celebrytki, która porzuciła córkę dla kariery. – Kiedy byłam dzieckiem i żyłyśmy razem… Nie mogłam zasnąć, nie słysząc obcasów… z daleka – mówi Rebeca do Becky, która znajduje się na łożu śmierci. Obok konającej leży torebka Chanel, oczywiście model 2.55. Obcas w formie szpilki jest również symbolem śmierci, metaforą kosy, narzędzia kostuchy. Cień czerwonej szpilki wbija się w serce konającej Becky del Páramo, zadaje jej ostateczny cios.

Pedro Almodóvar jest jak barokowy malarz – w jego bogatych obrazach wszytko ma znaczenie symboliczne. Rekwizyty trzeba rozszyfrować, by dopełnić treść. Każdy almodóvarowski klips, każda garsonka, obcas czy sukienka zasługują na oddzielny esej.

Marcin Różyc
Proszę czekać..
Zamknij
Vogue Polska
Drogi Czytelniku,

Żeby móc dalej dostarczać Ci materiały redakcyjne wysokiej jakości i zgodne z Twoimi zainteresowaniami, potrzebujemy zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Jednocześnie zapewniamy, że dbamy o Twoją prywatność i bezpieczeństwo, nie zwiększając w żaden sposób naszych uprawnień. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

Pliki cookie

Strona vogue.pl korzysta z plików tzw. cookie, w celu dostosowania jej funkcjonalności do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje w zakresie polityki prywatności i zasad wykorzystania plików cookies dostępne są TUTAJ.

Wyrażam zgodę